دریافت پایان نامه گذري و نظري بر سقاخانه

جزئيات كامل :

عنوان كامل : پایان نامه گذري و نظري بر سقا خانه

تعداد صفحات : 168

دسته : معماری

توضيحات :

چکیده :

 

اين تحقيق گذري است بر يكي از موضوعاتي كه چندين سالي است پيرامون آن خيلي صبحتي وجود ندارد و يا اگر باشد بسيار محدود است . هنوز هم اين مكان تاريخي مذهبي كه ريشه در نگرش هاي ديني ما دارد و کم کم با يك سري باورها و عقايد عجين شده ، در نظر بسياري از اهميت خود ساقط نشده و فقط گرد و غبار زمانه بر روي آن نشسته است .
در اين تحقيق سعي كرده ام با کنکاشي  در تاريخ مطالبي  پيرامون علل پيدايش سقاخانه ، معماري ظاهري آن ، عناصر ونشانه هاي نمادين در آن ، كه هر يك براي مردم معنا و مفهومي دارد را بگنجانم و از ديگر سو به پيوند سقاخانه و هنر پرداخته و نمونه هايي از اين آثار ارائه گرديده است ، كه در طول اين پروژه مي توانيد ملاحظه فرماييد  و با اين آرزو که موثر واقع شود و چه بسا روزگاري ، سقاخانه نذر شما را نيز برآورده سازد.

  مقدمه
نخست بايد معني دين و هنر مشخص شود و سپس ربط حقيقي دين و هنر مورد تحقيق قرار گيرد تا در نهايت بتوان براي پرسش مذكور پاسخي مستدل يافت .
 «دين به معناي كل عبارت است از مجموعه فرامين ، قواعد و دستورات و احكام الهي كه براي خير و سعادت و كمال انسان توسط پيامبران به بشر ابلاغ شده است . عنايت دين خير و كمال مطلق است و كمال مطلق زيبايي حقيقي و جمال مطلق است . دريافت حقيقت مطلق ، شهودي است و عشق ذاتي ابناي بشر به حقيقت مطلق (حقيقة الحقايق) منشا شهود است و شهود ميسر نشود الا به مسير روح درعالم قدس و استغراق در درياي وحدت و آشنا شدن ذوق به توحيد . »
حقيقت دين ، معرفت الهي است . موضوع و هدف دين ، وجود مطلق ( خداوند) است وشريعت ( دين ) راه و رسم الهي شدن را به انسان مي آموزد تا صفات الهي در وجود انسان تجلي يابد و به مقام خليفه الهي رسد .
الذي احسن كل شي خلفة و خدا كسي است كه هر چه را آفريد ، نيكو آفريد ( آفريده او در نهايت حسن و زيبايي است ) .
در جهان چو حسن يوسف كس نديد         حسن آن دارد كه يوسف آفريد
 حضرت امام ( ره ) در كتاب شريف  دعاي سحر مي فرمايند :« بهاء به معناي زيبايي است و زيبايي عبارت است از وجود ، پس هر چه خير و زيبايي و سناهست همه از بركات وجود است و سايه آن است تا آن جا كه گفته اند مساله اينكه وجود عبارت از خير و زيبايي است همه از بديهيات است پس وجود، همه اش زيبايي و جمال و نور و روشني است و هر قدر وجود قوي تر باشد زيبايي اش عامتر و زيباتر خواهد بود .»
وجود تجلي واجب الوجود است . اين تجلي و ظهور ، جلوه ي كمال مطلق و جمال مطلق و مساوي زيبايي است . اگر زيبايي ذات هنر باشد غايت هنر به امر خارج از ذات دلالت ندارد . پس غايت هنر همان حقيقت ذاتي آن و حقيقت ذاتي هنر ، زيبايي حقيقي است . از اين باب ، موضوع و هدف ، دين و هنر امري واحد است . در هنر زيبايي حقيقي وجود مطلق و به عبارتي جمال مطلق است و از حيث تفاوتي ميان موضوع دين و هنر نيست .
 « فلوطين معتقد است :« جسم زيبا از طريق بهره يابي از نيروي صورت بخشي كه از صور خدائي مي آيد ، وجود پيدا مي كند . عقل و هر چه از عقل فيضان مي يابد زيبايي اصيل روح است نه زيبايي ناشي از امور بيگانه و بدين جهت است كه مي گويند روحي كه نيك و زيبا شود همانند خدا مي گردد زيرا خدا منشا بخش بهتر و زيباتر هستي و به عبارت بهتر منشا خودهستي يعني زيبايي است . روح ، موجودي خدائي و خود جزئي از زيبايي است و به هر چه نزديك شود و دست يابد ، آن را تا آن حد كه قابليت بهره وري از زيبائي دارد ، زيبا مي سازد ، اگر بيني كه زيبا نيستي همان كن كه پيكر تراشان با پيكر مي كنند ، هر چه زيادي است بتراش و دور بينداز ، اين جا را صاف كن ، آنجا را جلا بده ، كج را راست كن و سايه را روشن ساز و از كار خسته شو تا روشنايي خدائي فضيلت ، درخشيدن آغاز كند و خويشتن داري را برا و رنگ مقدسش بيني ، روح اگر خود زيبا نباشد زيبايي را نمي تواند ديد از اين رو كسي را كه مي خواهد نيكي و زيبايي را ببيند نخست خود را بايد همانند خدا كند و نيك و زيبا شود .»
اگر ذات هنر ديني است ، صورت هنر هم تجلي همان ذات است و صورت از ذات خود نمي تواند تخلف كند . اين صورت ، صورت محسوس است و در هنرهاي تجسمي كه با عينيت سروكار دارد صورت جسمانيه ناميده مي شود .
 « ميكل آنژ» مي گويد :« هنر خوب براي نزديكي به پروردگار است و در واقع جلوه اي از مظاهر زيبايي اوست .... نقاشي خوب ذره اي از كمال حق و نشانه اي از آواي موسيقي جان بخش آنست .... پس كفايت نيست استادي چيره باشي . بايد روحت صفا داشته باشد و سلامت فكرت از روح القدس نشأت گيرد .
 «چکشم سنگ هاي سخت را صورت مي دهد دستم آن را بر مي گيرد هم فرمان مي دهد يا آن را زيرو رو مي سازد . بنابراين نيروي ديگري است كه سنگ سخت را نرم مي كند و چكش خداوند است كه زيبايي مي آفريند . من وبسياري مثل من ، وظايفشان را چون فرماني كه از طرف پروردگار به آنان داده شده ، انجام مي دهند من با وجود ضغف و پيري ، به سبب عشق به پروردگارم كه همه اميدم بسته به اوست به هيچ وجهي از وظايفم دست برنخواهم داشت . »

مقدمه 1
فصل اول : نماد و نگرشي نمادين
1-1 نماد و نگرش نمادين به هستي 6
1-2 نماد و نقش آن در زندگي 10
فصل دوم : سقاخانه
2-1وجود افتراق فضاهاي سنتي و مدرن 13
2-1-1 شناختي از دو واژه «نوگرايي» و «سنت گرايي» 13
2-1-2 گرايش به فضاهاي شهري سنتي 14
2-1-3 مقايسه فضاهاي سنتي و مدرن 16
2-2 فرهنگ واژگاني سقاخانه 18
2-3 علل پيدايش سقاخانه 24
2-4 دو عنصر اساسي در سقاخانه 31
2-4-1 آب 32
2-4-1-1 آب عنصر مقدس و مشترک در اديان پهنه ي ايران زمين 34
2-4-1-2 آب در ديگر آيين هاي باستاني 36
2-4-1-3 آب در اديان و آيين ها 37
2-4-1-3-1 آب در ديانت يهود 37
2-4-1-3-2 آب در مسيحيت 38
2-4-1-3-3 آب در آيين مندائي و صابئين 38
2-4-1-3-4 آب در اسلام 39
الف : بازتاب آب در اسلام 39
ب: آب در عرفان اسلامي ايراني 40
ج: آب ، واقعه كربلا و آب تربت 42
د: آب و مذهب دو روي يك سكه اند در سقا خانه 45
2-4- 2 آتش 50
2-4-2-1 آتش و نور در ايران باستان 50
2-4-2-1-1 اهميت آتش و نور درجهان بيني آفرينش ايران باستان 53
2-4-2-1-2 آتش و نور واسطوره هاي آن در فرهنگ آريايي 53
2-4-2-2 كاركرد رمزهاي آتش و نور در اسلام 54
2-4-2-3 كاركرد رمزهاي آتش و نور در ايران 55
2-4-2-4 نور و هنر 56
2-5 معماري سقا خانه 57
2-6 عناصر نمادين سقا خانه 60
2-6-1 آينه 61
2-6-2 شمع ( چراغ نفتي ، لوستر ) 63
2-6-2-1 شعله شمع 64
2-6-2-2 سوگند به نور و روشنايي و فروغ و شمع افروزي 66
2-6-2-3 شمع گرداني در مراسم مقدس 67
2-6-2-4 شمع در سقا خانه : آتش و آب 67
2-6-3 قفل 68
2-6-4 آدمكهاي فلزي 70
2-6-5 پنجه 72
2-6-6 چشم 74
2-6-7 ظرف سقا خانه اي 75
2-6-8 ستاره 76
2-7 تزئينات ديگر سقاخانه 76
2-7 -1 کتيبه نويسي 76
2-7-2 سنگاب 80
2-8 رنگ در سقاخانه 81
2-8-1 پيشينه اي از رنگ 81
2-8-2 خواص رنگ سبز 82
2-8-2-1 مسرت بخشي و شاد آور بودن 83
2-8-2-2 تقويت تحمل پذيري و صبر 83
2-8-3 رنگ سبز در سقاخانه 84
2-9 معرفي تعدادي از سقاخانه هاي معروف
2-9-1 سقاخانه عزيز الله 90
2-9-2 سقاخانه سردر مجلسي 92
2-9-3 سقاخانه طوقچي 93
2-9-4 سقاخانه آقا ميرزا اسدالله روضاتي 95
2-9-5 سقاخانه در دشت 97
2-9-6 سقاخانه حاج آقا شجاع 99
2-9-7 سقاخانه پنج شنبه دين 101
2-9-8 سقاخانه قديمي رو به روي سردر مسجد جورجيو 103
2-9-9 سقاخانه هاي درب امام 105
2-9-9-1 سقاخانه دالان درب امام 105
2-9-9-2 سقاخانه صحن شمالي درب امام 106
2-9-9-3 سقاخانه مجاور درب امام 107
2-9-10 سقا خانه مسجد حكيم 108
2-9-11 سقا خانه هارونيه 109
2-9-12 سقاخانه درب كوشك 110
2-9-13 سقاخانه بيدآباد 110
2-9-14 سقاخانه حاج محمد جعفر 111
2-9- 15 سقاخانه قصر در دشت 112
2-9-16 سقاخانه گرگ يراق 113
2-9-17 سقاخانه گذرهارونيه 114
2-9-18 سقاخانه حاج علي 115
2-9- 19 سقاخانه آقانور 116
2-9-20 سقاخانه تركها 117
2-9- 21 سقاخانه مسجد سيد 118
2-9-22 سقا خانه تاج الدين 119
2-9-23 سقاخانه مسجد لبنان 120
2-9- 24 سقاخانه مسجد ذكر الله 121
فصل سوم : مكتب سقا خانه
3-1 مكتب سقا خانه و پيدايش آن 122
3-2 هنرمندان مكتب سقا خانه 127
3-2-1 منصور قندريز 127
3-2-2 حسين زنده رودي 129
3-2-3 پرويز تناولي 131
3-2-4 فرامرز پيل آرام 133
3-2-5 ژازه طباطبايي 134
3-2-6 جعفر روحبخش 135
3-2-7 مسعود عربشاهي 135
3-2-8 ناصر اويسي 137
3-2-9 صادق تبريزي 138
3-3 تطبيق برخي آثار هنرمندان سقاخانه با ادعيه و طلسمات 139
3-4 نمونه اي ديگر از آثار هنرمندان معاصر با نگاه سقاخانه اي 145
نتيجه گيري 152
گزارش كار عملي 154
منابع 165

جهت دانلود محصول اينجا کليک نماييد
,دانلود,پایان نامه گذری و نظری,بر سقاخانه, معماریمقايسه فضاهاي سنتي و مدرن, گرايش به فضاهاي شهري سنتي, آب در اديان و آيين ها, آتش و نور در ايران باستان, كاركرد رمزهاي آتش و نور در اسلام, معماري سقا خانه, کتيبه نويسي, دانلود پروژه|ترجمه مقاله...